De dagpilaar in BaZi:
60 varianten en hoe u de uwe leest

Iemand stelt zijn kaart op, vindt de dagpilaar en ziet twee tekens, bijvoorbeeld 甲子. Vanaf daar kan het twee kanten op. U kunt een willekeurige site met “betekenissen van de 60 dagen” openen en lezen dat “Jia Zi een leider met een gevoelige ziel is”. Of u kunt zich afvragen waar zo’n omschrijving vandaan komt en wat er eigenlijk achter die twee tekens zit. De eerste weg kost een minuut en leert u niets. De tweede kost een avond, maar daarna leest u elk van de zestig pilaren op dezelfde manier.

In Korea heet dit genre 일주론 (iljuron, “leer van de dagpilaar”): een enorme berg teksten waarin elk van de zestig pilaren een eigen beschrijving krijgt. In Japan zijn combinaties als “dagpilaar plus fase” populair (bijvoorbeeld een 日柱 in de fase 帝旺). Wij gaan hier geen zestig kant-en-klare portretten navertellen. We laten zien waaruit zo’n portret is opgebouwd, zodat u daarna uw eigen pilaar zelf kunt lezen. De volledige tabel met alle zestig (berekend door de rekenmotor van de site) staat midden in het artikel.

Uw eigen dagpilaar ziet u in de gratis BaZi-kaart: het is de derde pilaar, na jaar en maand, met de Dagmeester bovenaan.

1 Wat de dagpilaar is en waarom er precies zestig zijn

De dagpilaar (日柱, rì zhù) bestaat uit twee tekens. Bovenaan staat de hemelse stam: dat is de Dagmeester (日主, rì zhǔ, die bijna hetzelfde klinkt als 日柱 maar met een ander teken wordt geschreven), het element en de polariteit (Yang of Yin) van waaruit de rest van de kaart wordt gelezen. De tien Dagmeesters worden uitgebreid besproken in een apart artikel. Onderaan staat de aardse tak van de dag (日支, rì zhī). De klassieke traditie noemt die het Partnerpaleis (夫妻宮, fū qī gōng) en verbindt hem met nauwe relaties en steun in het dagelijks leven.

Waarom zestig varianten en niet honderdtwintig, wat u zou krijgen als u tien stammen vrij combineert met twaalf takken? Omdat Yang-stammen alleen met Yang-takken samengaan en Yin-stammen alleen met Yin-takken. Zo ontstaat de cyclus 六十甲子 (liù shí jiǎ zǐ, “de zestig Jia Zi”): hij begint bij 甲子 en eindigt bij 癸亥. Elke dag zet hij één stap, en na zestig dagen begint alles opnieuw. U hebt dus precies één dagpilaar, en wie zestig dagen vóór of na u geboren is, heeft dezelfde.

2 De drie lagen waaruit elke pilaar bestaat

Voor elk van de zestig pilaren kunt u drie objectieve kenmerken bepalen. Ze volgen mechanisch uit de berekening; intuïtie komt er niet aan te pas. Eén kanttekening: scholen verschillen over de faseregel voor Yin-stammen en voor Aarde, en hieronder staat welke regel de rekenmotor van de site volgt. Achter de meeste “dagbetekenissen” zitten precies deze drie kenmerken; kant-en-klare teksten leggen dat alleen niet uit.

Laag één: waar de Dagmeester op zit

Klassieke teksten noemen dit 坐下 (zuò xià, “waar u op zit”). Neem de dagtak, zoek de hoofdstam die erin verborgen zit (meer daarover in het artikel over 藏干, cáng gān) en kijk wat die stam voor de Dagmeester is in het stelsel van de Tien Goden (十神, shí shén). Geeft de verborgen hoofdstam de Dagmeester steun, dan zegt men dat hij “op het Zegel zit” (印, de Zegelsterren). Zit daar zijn eigen element, dan “zit hij op de Schouder”. Zit daar wat hem beheerst, dan “zit hij op de Ambtenaar” of op de “Zeven Aanvallers”. Dat bepaalt het thema waar iemand elke avond weer bij thuiskomt.

Laag twee: de fase in de cyclus van twaalf

Het element van de Dagmeester doorloopt twaalf fasen, 十二長生 (shí èr cháng shēng, “de twaalf fasen van de levenscyclus”): van “geboorte” via het “hoogtepunt” naar het “graf”, dan “uitdoving”, “conceptie” en weer terug naar “geboorte”. Elke stam heeft dus een tak waarin hij stevig geworteld is en een tak waarin hij zich maar net staande houdt. Bij Yang-stammen loopt de cyclus vooruit door de kring van takken, bij Yin-stammen achteruit. De rekenmotor van de site volgt de klassieke regel: 戊 volgt 丙, en 己 volgt 丁. De namen van de fasen zijn symbolisch. 病 (“ziekte”), 死 (“dood”) of 墓 (“graf”) zeggen niets over gezondheid of levensduur. Ze zijn een beeld voor de kracht van het element in die tak, meer niet. Alles over de fasen leest u in een apart artikel.

Laag drie: de verhouding tussen de elementen van stam en tak

Hier geldt de gewone logica van de vijf elementen. Er zijn vijf mogelijkheden:

• hetzelfde element: de stam staat op “eigen grond”;
• de tak voedt de stam: de persoon zit op hulpbronnen en heeft iets om uit te putten;
• de stam voedt de tak: de kracht stroomt naar beneden, een thema van geven en zich uiten;
• de stam beheerst de tak: onder hem ligt iets waarover hij beschikt, een thema van rijkdom;
• de tak beheerst de stam: hij zit onder druk, een thema van gezag en discipline.

Laag één en laag drie wijzen altijd dezelfde kant op: de verborgen hoofdstam van een tak heeft hetzelfde element als de tak zelf, alleen maakt laag drie geen onderscheid tussen Yang en Yin. Alleen de fase kan ertegenin gaan. Zijn ze het eens, dan wordt het beeld van de pilaar scherp. Spreken ze elkaar tegen, dan krijgt het beeld diepte, en precies daar begint een echte duiding in plaats van een horoscoopetiket.

3 Eén tak, vijf verschillende pilaren

Hoe het schema werkt, ziet u het best als u de tak vasthoudt en de stam laat wisselen. Neem 午 (Wǔ, het Paard): daarin zitten 丁 en 己, en de hoofdstam is 丁, Yin-Vuur. Kijk nu in de tabel hieronder wat 丁 voor verschillende Dagmeesters is:

• 庚午: voor 庚 (Yang-Metaal) is 丁 正官 (zhèng guān, Directe Ambtenaar): orde, regels, discipline;
• 甲午: voor 甲 (Yang-Hout) is 丁 傷官 (shāng guān, Kwetsende Ambtenaar): zelfexpressie, een scherpe tong;
• 丙午: voor 丙 (Yang-Vuur) is 丁 劫財 (jié cái, Rijkdomrover): hetzelfde element in de andere polariteit;
• 戊午: voor 戊 (Yang-Aarde) is 丁 正印 (zhèng yìn, Direct Zegel): hulpbronnen, steun, studie;
• 壬午: voor 壬 (Yang-Water) is 丁 正財 (zhèng cái, Directe Rijkdom): wat men beheert en vasthoudt.

De tak is telkens hetzelfde Paard. Iemand met 庚午 en iemand met 壬午 zitten op totaal verschillende dingen. “Het karakter van de dagtak” los van de stam zegt dus niets. U moet het paar samen lezen.

4 De tabel van alle zestig dagpilaren

Zo gebruikt u de tabel: zoek uw pilaar in de tweede kolom. Van links naar rechts volgen dan de Dagmeester, de tak met zijn verborgen stammen (de hoofdstam staat vooraan), de rol van de verborgen hoofdstam binnen de Tien Goden (laag één), de fase in de cyclus 十二長生 (laag twee) en een markering als de pilaar tot een van de vier klassieke groepen behoort (zie deel 6). Laag drie ziet u zelf door de elementen van stam en tak te vergelijken.

5 Vijf voorbeelden: lezen uit de tabel

We lopen de drie lagen door, zonder kant-en-klare beschrijvingen. Alle waarden komen uit de tabel hierboven.

甲子 (Jiǎ-Zǐ): zit op het Zegel

De Dagmeester is hier Yang-Hout, de tak 子 (Rat) met één verborgen stam, 癸 (Yin-Water). Voor 甲 betekent Water 正印: hulpbronnen, steun, studie. Laag drie is het daarmee eens: Water voedt Hout, de tak voedt dus de stam. De fase 沐浴 (“bad”) is een overgangsfase: niet het hoogtepunt van het element en ook niet zijn verval. Deze Dagmeester heeft van onderen dus iets om uit te putten, maar is niet geworteld in zijn eigen element: hij leeft van het water zolang dat er is. Dat is een uitgangssituatie. Hoe die in het leven uitpakt, hangt af van de geboortemaand en de andere pilaren.

丙午 (Bǐng-Wǔ): het element zit op zichzelf

Yang-Vuur op het Paard; in 午 zitten 丁 en 己, de hoofdstam is 丁. Voor 丙 is dat 劫財, hetzelfde element in de andere polariteit. De fase is 帝旺 (“hoogtepunt”). Alle drie de lagen zeggen hetzelfde: het element van de Dagmeester is hier op zijn sterkst. In de tabel heeft deze pilaar de markering 日刃 (rì rèn, “lemmet van de dag”); daarover verderop meer. Wat de kaart met die kracht doet, hangt van de rest af. Voedt ook de geboortemaand het Vuur, dan krijgt de kaart erg veel van één element. Koelt de maand het Vuur af of tapt ze het af, dan wordt dezelfde kracht anders ingezet. Zulke vragen komen aan bod in het artikel over de kracht van de Dagmeester.

辛亥 (Xīn-Hài): geeft naar beneden

Yin-Metaal op het Varken; in 亥 zitten 壬 en 甲, de hoofdstam is 壬. Voor 辛 is Water 傷官. Metaal voedt Water, dus de stam geeft zijn kracht af aan de tak: laag drie bevestigt laag één. De fase is 沐浴. Het thema waar deze pilaar naartoe leidt, is zelfexpressie en het gesproken woord. Vergelijk hem eens met 甲午 uit het vorige deel: ook die zit op 傷官 (de Kwetsende Ambtenaar), maar zijn fase is 死 (“dood”), wat betekent dat Hout in het Paard verzwakt is. Dezelfde god, een heel andere ondergrond.

戊戌 (Wù-Xū): het depot

Yang-Aarde op de Hond; in 戌 zitten 戊, 辛 en 丁, de hoofdstam is 戊. Voor 戊 zelf is dat 比肩 (bǐ jiān, Schouder aan Schouder): dezelfde stam, een tweede exemplaar van zichzelf. Het element is gelijk, dus laag drie gaat over “eigen grond”. De fase is 墓, in de tabel aangeduid als “graf/depot”: voor Aarde is de tak van de Hond de plek waar kracht als reserve wordt opgeslagen. Zwakte betekent dat niet: in 戌 ligt 戊 zelf, dus de wortel van de Dagmeester is stevig. De markering in de laatste kolom is 魁罡 (kuí gāng): een klassieke naam voor de pilaar, uitgebreid besproken in het artikel over Kui Gang. De naam klinkt dreigend, maar het is gewoon de naam van een groep pilaren.

癸卯 (Guǐ-Mǎo): geeft en wint aan kracht

Yin-Water op het Konijn; in 卯 zit één stam, 乙 (Yin-Hout). Voor 癸 is dat 食神 (shí shén, Eetgod): Water voedt Hout, dus de stam geeft aan de tak, zoals bij 辛亥. Maar de fase is hier 長生 (“geboorte”): het element wint aan kracht. De markering is 日貴 (rì guì, “edele van de dag”): voor 癸 valt de ster 天乙貴人 (tiān yǐ guì rén, “Hemelse Edele”) op 卯 en 巳, en het Konijn is precies de tak van deze dag. Meer over de ster zelf in het artikel over 天乙貴人.

6 Bijzondere pilaren: vier klassieke namen

Sommige rijen in de tabel hebben een markering. Dat zijn klassieke namen voor groepen pilaren die in de traditie zijn ingeburgerd; een oordeel zit er niet in.

7 Het Partnerpaleis: de onderste helft van de pilaar lezen

De dagtak geldt traditioneel als de plek van de partner, en de verborgen hoofdgod erin kleurt het thema van nauwe relaties. Een voorbeeld voor de kaart van een man: is de verborgen hoofdstam in de dagtak 正財 (de vrouwster in een mannenkaart), dan geeft de tabel 戊子, 壬午, 己亥 en 癸巳. In de kaart van een vrouw doet 正官 (de manster) hetzelfde: 丙子, 庚午, 丁亥 en 辛巳. Het resultaat is “de partnerster in haar eigen paleis”. Dat is een uitgangssituatie: partnerschap ligt bij zo iemand dicht aan de oppervlakte, maar hoe het uitpakt, beslist deze pilaar niet. Hoe BaZi het huwelijk leest, staat uitgebreid in “Het Huwelijk in BaZi”.

Er is ook een tweede kant: de dagtak kan in wisselwerking treden met de takken van de jaren, zoals uitgebreid beschreven in het artikel over botsingen van takken. Een actueel voorbeeld: 2027 is 丁未, en de tak 未 (Geit) botst met 丑 (Os). De dagpilaren 乙丑, 丁丑, 己丑, 辛丑 en 癸丑 krijgen dit jaar dus een botsing op het Partnerpaleis. De traditie leest dat als een jaar waarin het gezinsleven en nauwe relaties op de voorgrond treden en aandacht vragen. “Scheiden volgens schema” volgt daar niet uit. Tegelijk vormt 未 een verbond met 午: bij 甲午, 丙午, 戊午, 庚午 en 壬午 “bindt” de dagtak zich aan het jaar. Het algemene beeld van het jaar vindt u in de voorspelling voor 2027.

8 Wat de dagpilaar niet zegt, en hoe u de uwe vindt

Een veelgemaakte fout is denken dat de dagpilaar iemand volledig beschrijft. Hij geeft een thema en een vertrekpunt, maar niet de kracht van de Dagmeester. Die wordt in de eerste plaats bepaald door de geboortemaand (月令, yuè lìng; uitgebreid in het artikel over het Mandaat van de Maand), en pas daarna door de rest van de kaart. Een voorbeeld: twee mensen met 壬子. Wie na 立秋 (lì qiū, “begin van de herfst”, rond 7–8 augustus) geboren is, dus al in de herfstmaand 申, krijgt van het seizoen Metaal mee, en Metaal voedt Water. Wie in juli geboren is, midden in de zomer, staat met hetzelfde Water in een veel minder steunende omgeving. Dezelfde pilaar, verschillende kaarten.

De dagpilaar laat ook de Gelukspilaren (大運, dà yùn), de jaren en de perioden niet zien. Daarvoor hebt u de hele kaart nodig en een berekening vanuit maand en jaar. En nog iets: de dagpilaar hangt af van de geboortedatum; het uur is er niet voor nodig. De uitzondering is een geboorte rond middernacht (23:00–01:00): scholen verschillen over wanneer de nieuwe dag begint, en dan doet het exacte tijdstip ertoe. Kent u uw geboorte-uur niet, dan is 日柱 het deel dat u toch kunt lezen.

Hoe vindt u uw dagpilaar? Het snelst met de gratis kaart op de site, die de Dagmeester, de vier pilaren en de balans van de vijf elementen toont. Wilt u hem met de hand uitrekenen, dan staat de methode in het artikel Zelf een BaZi-kaart berekenen: die steunt op het gegeven dat 7 januari 2000 een 甲子-dag was; vandaar telt u het aantal dagen tussen de twee data, modulo zestig. Kent u uw Dagmeester al, lees er dan meer over, bijvoorbeeld in het artikel over 甲 en de negen andere.

De dagpilaar blijft een van de handigste ingangen tot een kaart: twee tekens die makkelijk te controleren zijn, en drie lagen die makkelijk te benoemen zijn. Kracht, jaren en Gelukspilaren haalt u uit de hele kaart.

9 Veelgestelde vragen

Hoe vind ik mijn dagpilaar?

De dagpilaar hangt alleen af van uw geboortedatum. De gratis kaart op de site laat hem zien, en met de hand kunt u hem berekenen vanaf een ijkdag: 7 januari 2000 was een 甲子-dag, en vandaar neemt u het verschil in dagen modulo 60.

Hoeveel dagpilaren zijn er in BaZi?

Zestig. De tien hemelse stammen en twaalf aardse takken worden alleen bij gelijke polariteit gecombineerd: Yang met Yang, Yin met Yin. Zo ontstaat een cyclus van 60 paren die zich elke 60 dagen herhaalt.

Wat is het Partnerpaleis in de dagpilaar?

Dat is de aardse tak van de dag (日支). De traditie verbindt die met nauwe relaties en steun in het dagelijks leven. De hoofdstam die in de tak verborgen zit, laat zien welk thema dit gebied kleurt, maar dat beschrijft een uitgangssituatie, geen voorspelling van gebeurtenissen.

Bepaalt de dagpilaar het hele karakter?

Nee. Hij geeft een thema en een vertrekpunt, maar de kracht van de Dagmeester wordt in de eerste plaats bepaald door de geboortemaand en de kaart als geheel. Twee mensen met dezelfde dagpilaar en verschillende geboortemaanden hebben verschillende kaarten.

Heb ik mijn geboorte-uur nodig om mijn dagpilaar te vinden?

Nee, de dagpilaar volgt uit de datum; het uur is nodig voor de uurpilaar. De uitzondering is een geboorte tussen 23:00 en 01:00: scholen verschillen over wanneer de nieuwe dag begint, en dan doet het tijdstip ertoe.