Iemand typt “element geboortejaar” in een zoekmachine, leest “U bent Metaal” en gaat verder. Een week later staat in een ander artikel dat hij Aarde is. Een derde website houdt het op Water. Geen van de drie liegt. Ze beantwoorden drie verschillende vragen, en geen daarvan is de vraag “wie ben ik”.
Hieronder vindt u de tabel waarvoor u kwam, en de verklaring waar de verschillen vandaan komen. En nog iets: in het Chinese systeem wordt het “ik” afgelezen aan een heel ander teken, en dat teken staat niet in uw geboortejaar.
Het element van het jaar, de Dagmeester en de verdeling van alle vijf elementen ziet u meteen in de gratis BaZi-kaart. Daarbij ligt de jaargrens bij 立春, niet op 1 januari.
1 Wat “het element van het jaar” eigenlijk betekent
Elk jaar in de Chinese kalender heeft twee tekens. Het bovenste is de hemelse stam (天干, tiān gān), het onderste de aardse tak (地支, dì zhī). De tak levert het dier: Rat, Os, Tijger enzovoort, in een kring van twaalf. De stam levert het element en de polariteit. Wie “Metalen Paard” of “Vuurgeit” zegt, haalt Paard en Geit uit de tak, Metaal en Vuur uit de stam.
Er zijn tien stammen en vijf elementen, dus elk element beslaat twee opeenvolgende stammen: de eerste Yang, de tweede Yin. En omdat er precies tien stammen zijn, net zoveel als cijfers, hangt de stam van het jaar, en daarmee het element, af van het laatste cijfer van het jaartal. Rekenen hoeft niet; kijk gewoon hoe het jaartal eindigt.
2 De regel van het laatste cijfer
Een even jaar is Yang, een oneven jaar Yin. Daarna volgen de elementen in paren, in de volgorde Metaal, Water, Hout, Vuur, Aarde, te beginnen bij nul:
| Laatste cijfer van het jaar | Stam van het jaar | Element |
|---|---|---|
| 0 | 庚 (Gēng) | Yang-Metaal |
| 1 | 辛 (Xīn) | Yin-Metaal |
| 2 | 壬 (Rén) | Yang-Water |
| 3 | 癸 (Guǐ) | Yin-Water |
| 4 | 甲 (Jiǎ) | Yang-Hout |
| 5 | 乙 (Yǐ) | Yin-Hout |
| 6 | 丙 (Bǐng) | Yang-Vuur |
| 7 | 丁 (Dīng) | Yin-Vuur |
| 8 | 戊 (Wù) | Yang-Aarde |
| 9 | 己 (Jǐ) | Yin-Aarde |
Controleren bij uzelf kost een seconde of vijf. 1985: laatste cijfer 5, stam 乙 (Yǐ), Yin-Hout. 2008: cijfer 8, stam 戊 (Wù), Yang-Aarde. 1999: cijfer 9, stam 己 (Jǐ), Yin-Aarde.
Het dier wordt apart geteld, in een kring van twaalf, en dezelfde combinatie van stam en tak komt maar eens in de zestig jaar terug. Het paar 甲子 (Jiǎ-Zǐ, Yang-Hout en Rat) kwam voor in 1924 en in 1984, en keert terug in 2044. Hebt u het idee dat u “jaar van de Houten Rat” zowel over een grootmoeder als over haar kleinzoon hebt gehoord? Dat klopt: er zit precies zestig jaar tussen.
Bekijk uw echte element
Bereken uw kaart op basis van uw geboortedatum en zie uw Dagmeester, uw vier pilaren en de balans van de vijf elementen. Gratis, in ongeveer een minuut.
Bereken mijn kaart gratis →3 Tabel: de jaren 1936–2031 per dier en element
De rijen zijn de dieren; in de cellen staan de jaren met het element van hun stam. Zoek uw jaar op en kijk welk element erbij staat.
| Dier (tak van het jaar) | Jaar — element van de jaarstam |
|---|---|
| 子 Rat | 1936 — Vuur, 1948 — Aarde, 1960 — Metaal, 1972 — Water, 1984 — Hout, 1996 — Vuur, 2008 — Aarde, 2020 — Metaal |
| 丑 Os | 1937 — Vuur, 1949 — Aarde, 1961 — Metaal, 1973 — Water, 1985 — Hout, 1997 — Vuur, 2009 — Aarde, 2021 — Metaal |
| 寅 Tijger | 1938 — Aarde, 1950 — Metaal, 1962 — Water, 1974 — Hout, 1986 — Vuur, 1998 — Aarde, 2010 — Metaal, 2022 — Water |
| 卯 Konijn | 1939 — Aarde, 1951 — Metaal, 1963 — Water, 1975 — Hout, 1987 — Vuur, 1999 — Aarde, 2011 — Metaal, 2023 — Water |
| 辰 Draak | 1940 — Metaal, 1952 — Water, 1964 — Hout, 1976 — Vuur, 1988 — Aarde, 2000 — Metaal, 2012 — Water, 2024 — Hout |
| 巳 Slang | 1941 — Metaal, 1953 — Water, 1965 — Hout, 1977 — Vuur, 1989 — Aarde, 2001 — Metaal, 2013 — Water, 2025 — Hout |
| 午 Paard | 1942 — Water, 1954 — Hout, 1966 — Vuur, 1978 — Aarde, 1990 — Metaal, 2002 — Water, 2014 — Hout, 2026 — Vuur |
| 未 Geit | 1943 — Water, 1955 — Hout, 1967 — Vuur, 1979 — Aarde, 1991 — Metaal, 2003 — Water, 2015 — Hout, 2027 — Vuur |
| 申 Aap | 1944 — Hout, 1956 — Vuur, 1968 — Aarde, 1980 — Metaal, 1992 — Water, 2004 — Hout, 2016 — Vuur, 2028 — Aarde |
| 酉 Haan | 1945 — Hout, 1957 — Vuur, 1969 — Aarde, 1981 — Metaal, 1993 — Water, 2005 — Hout, 2017 — Vuur, 2029 — Aarde |
| 戌 Hond | 1946 — Vuur, 1958 — Aarde, 1970 — Metaal, 1982 — Water, 1994 — Hout, 2006 — Vuur, 2018 — Aarde, 2030 — Metaal |
| 亥 Varken | 1947 — Vuur, 1959 — Aarde, 1971 — Metaal, 1983 — Water, 1995 — Hout, 2007 — Vuur, 2019 — Aarde, 2031 — Metaal |
4 Waar de jaargrens ligt
Niet op 1 januari, en zelfs niet op Chinees Nieuwjaar. Het Nieuwjaar van de maankalender valt ergens tussen 21 januari en 20 februari en hoort bij het feest en de populaire dierenriem, die van wenskaarten en placemats in het Chinese restaurant. BaZi rekent met de zonnekalender, met de vierentwintig seizoenspunten 節氣 (jié qì, “zonnetermijnen”). Het jaar begint daar op het moment van 立春 (lì chūn, “begin van de lente”), en dat valt op 3, 4 of 5 februari.
Dat moment wordt astronomisch berekend en verschuift elk jaar een beetje. In Pekingse tijd zag het er zo uit:
- 1990 — 4 februari, 10:14;
- 2000 — 4 februari, 20:40;
- 2024 — 4 februari, 16:26;
- 2025 — 3 februari, 22:10;
- 2026 — 4 februari, 04:01;
- 2027 — 4 februari, 09:45 (Nederlandse tijd: 02:45).
Een voorbeeld. Iemand is geboren op 20 januari 1990. Volgens de gangbare tabel, waarin het jaar op 1 januari begint, is hij een “Metalen Paard” (庚午, Gēng-Wǔ). De maankalender staat hier trouwens aan de kant van BaZi: Chinees Nieuwjaar viel in 1990 pas op 27 januari. In BaZi viel 立春 in 1990 pas op 4 februari, dus januari hoort nog bij het vorige jaar: 己巳 (Jǐ-Sì), Yin-Aarde, Slang. Ander element, ander dier, andere polariteit. Dat is de eerste reden waarom twee websites verschillende antwoorden geven.
Wie begin februari is geboren, moet nog op één ding letten: op de dag van de grens telt het uur. Iemand die op 4 februari 2024 om 10:00 Pekingse tijd is geboren, hoort nog bij het oude jaar; om 18:00 al bij het nieuwe.
5 Waarom websites het oneens zijn: een tweede systeem, 納音
Er is nog een tweede reden voor de verschillen, en die is subtieler. Naast de stam kent de Chinese traditie een andere manier om een element aan een pilaar toe te kennen: 納音 (nà yīn, “ontvangen klank”). De zestig combinaties van stam en tak zijn verdeeld in dertig paren, en elk paar heeft een eigen “klinkend” element met een beeldende naam gekregen.
Voorbeelden uit de tabel waarmee onze rekenmotor werkt:
- 1990, 庚午 — volgens de stam Metaal, volgens 納音 路旁土 (lù páng tǔ), “Aarde langs de weg”;
- 1984, 甲子 — volgens de stam Hout, volgens 納音 海中金 (hǎi zhōng jīn), “Goud in de zee”;
- 2026, 丙午 en 2027, 丁未 — volgens de stam Vuur, volgens 納音 天河水 (tiān hé shuǐ), “Water van de Hemelrivier”.
Daar komt dus het “Water” vandaan bij iemand die de tabel als Vuur noteert. De ene website geeft eerlijk het element van de stam, de andere even eerlijk het element van 納音, maar niemand heeft de lezer verteld dat dit twee verschillende schalen zijn.
Welke gaat voor? In de klassieke 子平-school (Zǐ Píng), waarop 《子平真詮》 (Zǐ Píng Zhēn Quán) en 《滴天髓》 (Dī Tiān Suǐ) rusten, blijft 納音 een bijkomende laag. Het stamt uit een oudere traditie waarin het geboortejaar het belangrijkste teken was. In deze school steunt de duiding op de stammen en takken, en het jaar staat helemaal niet in het middelpunt van de kaart.
6 Het jaar is twee achtsten van de kaart
BaZi (八字, bā zì) betekent “acht tekens”. De kaart bestaat uit vier pilaren: jaar, maand, dag en uur. Elke pilaar heeft twee tekens, een stam en een tak, samen acht. Het element van het jaar is de stam van één van de vier pilaren. De andere zes tekens komen in het “element volgens geboortejaar” helemaal niet voor.
Klassiek gezien staat de jaarpilaar voor de wortels: afkomst, familie, de vroege jaren en hoe anderen u van buitenaf zien. Een belangrijke laag, maar niemand ziet die als het “ik”. Dat woont ergens anders.
7 Waar uw echte element zit: de Dagmeester
In de kaart is het “ik” de stam van de dagpilaar, 日主 (rì zhǔ), de Dagmeester. Daaraan is af te lezen wat voor Metaal, Water of Hout u bent in BaZi-termen, en ten opzichte van de Dagmeester is al het andere in de kaart omgeving, hulpbron of druk.
De Dagmeester is niet uit het jaar af te leiden. De dagstam verandert elke dag en loopt rond in een cyclus van tien, dus u hebt een kalender of rekentool nodig. Een uitgebreid portret van elk van de tien vindt u in het artikel over de Dagmeester.
Een voorbeeld laat zien hoe dat werkt. Neem drie mensen die in hetzelfde jaar 1990 zijn geboren, een Metaaljaar (庚). Volgens de tabel zijn ze alle drie “Metalen Paarden”.
| Geboortedatum | Dagpilaar | Dagmeester |
|---|---|---|
| 10 maart 1990 | 甲戌 (Jiǎ-Xū) | 甲 Jiǎ, Yang-Hout |
| 15 augustus 1990 | 壬子 (Rén-Zǐ) | 壬 Rén, Yang-Water |
| 23 november 1990 | 壬辰 (Rén-Chén) | 壬 Rén, Yang-Water |
De eerste is Hout, de tweede Water, de derde ook Water, maar zijn dagpilaar 壬辰 is een van de vier bijzondere pilaren 魁罡 (kuí gāng), waarover we een apart artikel hebben. Eén “Metalen Paard” voor drie mensen, en drie verschillende kaarten die u met een jaartabel niet uit elkaar houdt.
8 Waarom zou u het element van het jaar dan nog kennen?
De tabel hoeft niet bij het oud papier. Het jaar heeft vier heel redelijke toepassingen.
- Kennismaking met het systeem. Element en dier van het jaar zijn een logische ingang tot het onderwerp, en daar is niets mis mee. Over de dieren schrijven we eerlijk in de artikelen over de twaalf tekens en over wat er van de dierenriem overblijft als er serieus wordt gerekend.
- Compatibiliteit “in grote lijnen”. Geboortejaren naast elkaar leggen is een populaire eerste inschatting, al wordt een stel serieus gelezen aan de hand van alle tekens van beide kaarten.
- Invloeden per jaar. Elk jaar komt met een eigen stam en tak, en die gaan een wisselwerking aan met uw kaart. In 2027 bijvoorbeeld, 丁未 (Dīng-Wèi), botst de tak 未 met de tak 丑. Wie 丑 in de kaart heeft, merkt dat jaar sterker. Wat dat precies betekent, hangt van de rest van de kaart af; meer daarover in de prognose voor 2027.
- Het jaar van uw eigen dier. 本命年 (běn mìng nián) is het jaar waarin uw dier terugkeert. Wat dat inhoudt en hoe u ermee omgaat, bespraken we in het artikel over 本命年.
En dan de kleuren. Als de media het hebben over het jaar van het “Rode Vuurpaard” (2026) en de “Rode Vuurgeit” (2027), komt die kleur uit een volkse indeling: Metaal — wit, Water — zwart (soms blauw), Hout — groen (soms blauw), Vuur — rood, Aarde — geel. Het is verpakking voor wenskaarten. In het systeem zelf zijn kleuren bijzaak; wilt u weten hoe ze in de praktijk worden gebruikt, kijk dan in het artikel over kleuren.
9 Zo vindt u uw echte element
Drie stappen die het “element volgens geboortejaar” vervangen.
- Zoek uw exacte geboortedatum op. Het geboorte-uur helpt, maar de Dagmeester en het seizoen zijn ook zonder uur te bepalen, tenzij u rond middernacht bent geboren (dan kan de dag wisselen) of op de dag dat de zonnemaand volgens 節氣 wisselt.
- Bereken de kaart in een kalender of rekentool: die toont de vier pilaren, inclusief de jaarpilaar, gerekend vanaf 立春.
- Kijk naar de stam van de dagpilaar. Dat is uw Dagmeester. Bekijk daarna de verdeling van de vijf elementen over alle tekens. Die twee samen zeggen veel meer over u dan het laatste cijfer van uw geboortejaar.
De gratis kaart op deze site doet precies dat: ze toont de Dagmeester, de vier pilaren en de verdeling van de vijf elementen. Wilt u daarna uitgebreid lezen over karakter, hulpbronnen en het lopende jaar, dan is daar de duiding “Standaard” voor.
Ontdek welk element u echt bent
„Standaard” is een pdf van meer dan 40 pagina's met tien hoofdstukken: kaart, karakter, elementen, Tien Goden, carrière, hulpbronnen, liefde, gezin, huidig jaar en praktische stappen. Context en hypothesen om te toetsen, geen vonnis.
Persoonlijke duiding “Standaard” · $19.90 Bereken mijn kaart gratis →De tabel op geboortejaar is een prima eerste stap. Zie hem alleen niet als het laatste woord.
10 Veelgestelde vragen
Hoe vind ik mijn element op basis van mijn geboortejaar?
Kijk naar het laatste cijfer van het jaar: 0 en 1 — Metaal, 2 en 3 — Water, 4 en 5 — Hout, 6 en 7 — Vuur, 8 en 9 — Aarde. Bent u in januari of vóór 3–5 februari geboren, kijk dan naar het vorige jaar: het jaar begint in BaZi bij 立春 (lì chūn, “begin van de lente”), en dat moment verschilt elk jaar iets.
Waarom geven verschillende websites een ander element voor mijn geboortejaar?
Daar zijn twee redenen voor. Sommige websites rekenen het jaar vanaf 1 januari of vanaf het maan-Nieuwjaar, terwijl BaZi begint bij 立春, op 3–5 februari. Andere geven het element van 納音 (nà yīn): een bijkomend “klinkend” element dat de traditie aan elke combinatie van stam en tak toekent.
Zijn het element van het jaar en het element van de persoon hetzelfde?
Nee. Het element van het jaar is de stam van de jaarpilaar, één teken van de acht (samen met het dier van het jaar twee). Het “ik” in de kaart is de Dagmeester, de stam van de geboortedag, en die is niet uit het jaar af te leiden.
Hoe bepaal ik mijn element op basis van mijn geboortedatum in plaats van het jaar?
Daarvoor stelt u een BaZi-kaart op: de stam van de dagpilaar is uw kernelement. U hebt er een kalender of rekentool voor nodig, omdat de dagstam elke dag verandert in een cyclus van tien.
Welk element hebben 2026 en 2027?
2026 is 丙午 (Bǐng-Wǔ), Yang-Vuur en Paard. 2027 is 丁未 (Dīng-Wèi), Yin-Vuur en Geit. In populaire bronnen heten ze het jaar van het Rode Vuurpaard en van de Rode Vuurgeit.